Elm / Xülasə / Türkiyə

İstanbulda yetkinlərin nə qədəri pis yatır?

Tək tədqiqat · kəsik ■■□□ sübut aşağıdır: bir zaman nöqtəsi və özünüqiymətləndirmə; cədvəllərdəki bəzi rəqəmlər bir birinə uyğun gəlmir

Kimlər

İstanbulun şəhər və kənd ərazilərində yaşayan 20 yaş və yuxarı yetkinlər. Çoxmərhələli, təbəqələşdirilmiş təsadüfi seçmə ilə 3.200 nəfərə müraciət edildi, 2.624 nəfər (82%) sorğunu tamamladı: 1.420 kişi və 1.204 qadın. Məlumatlar pandemiya məhdudiyyətləri götürüldükdən sonra, 2022-ci il boyu toplandı.

Nə etdilər

İştirakçılar Pittsburq Yuxu Keyfiyyəti İndeksini, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının həyat keyfiyyəti şkalasının qısa formasını, yorğunluq şkalasını, həmçinin narahatlıq, depressiya və stress şkalalarını doldurdu. Yuxu balı 5 və aşağı olanda yaxşı, 6 ilə 8 arasında orta, 9 və yuxarı olanda pis sayıldı. Yaş və cinsə görə düzəldilmiş pilləli reqressiya ilə yuxu keyfiyyəti ilə birlikdə rast gəlinən amillərə baxıldı.

Nə tapdılar

Pis aralıqda olanların payı kişilərdə 32,8%, qadınlarda 38,5% idi (3-cü cədvəl). Yuxu qrupları üzrə cədvəldə 902 nəfər pis, 830 nəfər orta, 892 nəfər yaxşı qrupdadır (6-cı cədvəl). Modeldə stress, depressiya və narahatlıq əlamətləri, yorğunluq, həmçinin həyat keyfiyyətinin fiziki, psixoloji və ətraf mühit sahələri yuxu keyfiyyəti ilə birlikdə dəyişirdi. Müəlliflər pis yuxunun pandemiyadan sonra da geniş yayıldığını və ictimai səhiyyənin prioriteti olmalı olduğunu müdafiə edir.

Məhdudiyyətlər

Müəlliflərin özlərinin qeyd etdikləri: kəsik dizayn səbəb nəticə əlaqəsini göstərə bilməz; bütün ölçmələr iştirakçıların özünüqiymətləndirməsidir, klinik müayinə yoxdur; yaddaş və seçim xətası ola bilər. Bizim oxuduqda gördüklərimiz: bəzi cədvəllər bir birinə uyğun gəlmir (3-cü cədvəldə pis qrupdakı kişi və qadınların cəmi 929 edir, 6-cı cədvəldə isə 902 göstərilir); əhəmiyyətlilik həddi p < 0,01 kimi müəyyən edilib, amma 0,01 ilə 0,05 arasındakı göstəricilər də əhəmiyyətli kimi verilib; depressiya skrininqi kimi istifadə edilən PHQ-15 əslində bədən əlamətləri şkalasıdır. Ona görə də faizləri təxmini kimi oxumaq daha düzgündür. Kommersiya maraqları bildirilməyib; birinci müəllif məqalə göndərilərkən Frontiers nəşriyyatının redaksiya heyətlərindən birində idi; ayrıca maliyyə bildirilməyib.

İstinad

Bener A, Morgul E, Tokaç M, Ventriglio A, Jordan TR. Sleep quality, quality of life, fatigue, and mental health in COVID-19 post-pandemic Türkiye: a cross-sectional study. Frontiers in Public Health. 2024;12:1250085. doi:10.3389/fpubh.2024.1250085 · Açıq giriş (CC BY).

Hazırlayan

Nefesly redaksiya qrupu, məqalənin tam mətni əsasında. 11 oktyabr 2026.

Rəqəmlərin yoxlanması

Xülasədəki bütün rəqəmlər məqalənin tam mətni və cədvəlləri (1, 3, 6 və 7-ci cədvəllər) ilə bir bir tutuşduruldu; düzəliş lazım olmadı. 15 oktyabr 2026.

Düzəliş

15 oktyabr 2026: maraqlar toqquşması cümləsində "jurnalın redaksiya heyəti" əvəzinə "Frontiers nəşriyyatının redaksiya heyətlərindən biri" yazıldı; məqalə konkret jurnalı yox, yalnız nəşriyyatın adını göstərir.

Müəllif hüququ

Bu xülasə məqalənin annotasiyasından tərcümə edilməyib; tam mətn oxunaraq yazılıb.