Elm / Xülasə / Ekranlar və yuxu

İnternet və telefon asılılığı yeniyetmələrdə pis yuxu ilə birlikdə rast gəlinirmi?

Tək tədqiqat · kəsik ■■□□ sübut aşağıdır: bir şəhərdə üç məktəb, bir zaman nöqtəsi və özünüqiymətləndirmə

Kimlər

İzmirdə bir dövlət (593 şagird) və iki özəl (659 şagird) liseyin bütün şagirdləri dəvət edildi; 1.252 şagirddən 910-u (72,7%) sorğunu tamamladı. Yaşları 13 ilə 18 arasında, orta yaş 15,7 idi; 449 qız və 461 oğlan. Məlumatlar 2018-ci ilin mart və aprel aylarında toplandı.

Nə etdilər

Şagirdlər sinifdə, tədqiqatçıların nəzarəti altında qısa İnternet Asılılığı Testini, Smartfon Asılılığı Şkalasını və Pittsburq Yuxu Keyfiyyəti İndeksini doldurdu. Yaş, cins, valideynlərin təhsili, sağlamlığın və ailənin gəlirinin necə qiymətləndirildiyi birlikdə nəzərə alınaraq logistik reqressiya ilə pis yuxu ilə əlaqəli amillərə baxıldı.

Nə tapdılar

İnternet istifadəsi şagirdlərin 72,4%-ində normal, 19,2%-ində problemli, 8,4%-ində patoloji idi. Bu üç qrupda pis yuxu göstəricisi müvafiq olaraq 52,5%, 72,6% və 80,3% idi (2-ci cədvəl). Digər amillər nəzərə alındıqda pis yuxu ehtimalı normal istifadəçilərlə müqayisədə problemli qrupda 1,83 dəfə (95% EA 1,22 ilə 2,74), patoloji qrupda 1,99 dəfə (1,23 ilə 3,87) yüksək idi; telefon asılılığı balının hər 1 bal artması ehtimalı 1,01 dəfə artırırdı (bal 33 ilə 198 arasındadır) (5-ci cədvəl). Qızlarda ehtimal 1,50 dəfə, 16 yaş və yuxarı olanlarda 1,39 dəfə yüksək idi. Asılılıq balları ilə yuxunun alt göstəriciləri arasındakı korrelyasiyalar zəif idi (ən yüksəyi, 0,38, gündüz fəaliyyətinin pozulması ilə); adi yuxu səmərəliliyi ilə əlaqə yox idi.

Məhdudiyyətlər

Müəlliflərin özlərinin qeyd etdikləri: bütün məlumatlar özünüqiymətləndirməyə əsaslanır; kəsik dizayn səbəb nəticə əlaqəsini yox, yalnız əlaqəni göstərir. Bizim oxuduqda gördüklərimiz: qrup bir şəhərdəki üç məktəbdən götürülüb; yuxu şkalasının bu qrupdakı daxili uyğunluğu aşağıdır (Cronbach alfa 0,64); pis yuxu həddi 5 və yuxarı götürülüb, şkalanın ilkin tədqiqatında isə hədd 5-dən yuxarıdır, ona görə göstərici bir qədər yüksək çıxmış ola bilər; nəticələri yetkinlərə aid etmək olmaz. Maliyyə alınmayıb, maraqlar toqquşması bildirilməyib.

İstinad

Acikgoz A, Acikgoz B, Acikgoz O. The effect of internet addiction and smartphone addiction on sleep quality among Turkish adolescents. PeerJ. 2022;10:e12876. doi:10.7717/peerj.12876 · Açıq giriş (CC BY 4.0).

Hazırlayan

Nefesly redaksiya qrupu, məqalənin tam mətni əsasında. 11 oktyabr 2026.

Rəqəmlərin yoxlanması

Xülasədəki bütün rəqəmlər məqalənin tam mətni və 1, 2, 4 və 5-ci cədvəlləri ilə bir bir tutuşduruldu; düzəliş lazım olmadı. 16 oktyabr 2026.

Müəllif hüququ

Bu xülasə məqalənin annotasiyasından tərcümə edilməyib; tam mətn oxunaraq yazılıb.