Yuxu / İnteraktiv
Xoruldama necə başlayır: tənəffüs yoluna yaxından baxış
Sürüşdürücünü sağa çək. Oyaqlıqdan yuxuya, sonra da arxası üstə vəziyyətə keçəndə boğazın arxasında nə baş verdiyinə addım addım bax.
Oyaq olanda boğaz əzələləri gərgin qalır və tənəffüs yolunu açıq saxlayır. Hava burundan girir və udlaqdan asanlıqla keçir.1
Rəsm: Patrick J. Lynch, CC BY 2.5; dil kökü və yumşaq damağın vəziyyəti uyğunlaşdırılıb, miqyasa uyğun deyil. Hər kəsin tənəffüs yolu fərqlidir; hər xoruldama nəfəs dayanması demək deyil.
Yuxuda niyə daralır?
Udlaq sümük dayağı olmayan yumşaq bir borudur. Oyaq olanda onu əzələlər açıq saxlayır. Yuxuya gedəndə bu əzələlərin gərginliyi azalır; bu, sağlam adamlarda da olur.1 Tənəffüs yolu anadangəlmə dar olan adam bu əzələlərdən daha çox asılıdır. Yuxuda əzələlər boşalanda onun tənəffüs yolu daha asan daralır.1
Arxası üstə uzananda cazibə qüvvəsi də işə qarışır. Adamların çoxunda nəfəs dayanmaları arxası üstə uzananda daha tez tez olur və daha uzun çəkir.2 Xoruldamanın dərin, xırıltılı səsi əsasən yumşaq damağın titrəməsindən gəlir.3
Sənə gecə nəfəsinin dayandığını deyiblərsə və ya gündüz çox yuxulusansa, həkimə get. Ətraflı: nə vaxt həkimə getməli.
Mütəxəssislər üçünəzələ tonusu, vəziyyət, akustika
Obstruktiv yuxu apnoesində udlaqdakı tənəffüs yolu yuxuda dəfələrlə daralır və ya bağlanır; tənəffüs cəhdi davam etdiyi halda axın nəzərəçarpacaq dərəcədə azalır (hipopnoe) və ya dayanır (apnoe).1 Yuxunun başlanğıcında genioglossusun tonusu həm sağlam adamlarda, həm də OSA-da azalır; anatomiyası dar olan adam oyaq ikən bunu dilatator əzələlərin artmış fəaliyyəti ilə kompensasiya edir.1
Rəsmdəki ox yuxunun dərinliyi deyil, əzələ tonusu və vəziyyətdir. Yavaş dalğalı yuxuda dilatator əzələlərin fəaliyyəti azalmır, artır; OSA-nın ağırlığı bu mərhələdə çox vaxt yüngülləşir.1 Hadisələrin çoxu kortikal oyanma ilə bitir, amma axın oyanma olmadan da bərpa oluna bilər.1
OSA xəstələrinin yarısından çoxu arxası üstə vəziyyətdən asılı kimi təsnif edilə bilər. Təklif olunan mexanizmlər: tənəffüs yolunun əlverişsiz həndəsəsi, ağciyər həcminin azalması və dilatator əzələlərin çökməni kifayət qədər kompensasiya edə bilməməsi.2
Xoruldama udlaq strukturlarının titrəməsidir. Damaq xoruldamasının tonu 500 Hz-dən aşağı əsas tezlikdən və onun harmoniklərindən ibarətdir; damaqdan olmayan xoruldama daha çox küyə bənzəyir, enerjisi 500 Hz-dən yuxarıya yayılır.3
Mənbələr
- Eckert DJ, Malhotra A. Pathophysiology of adult obstructive sleep apnea. Proceedings of the American Thoracic Society. 2008;5(2):144-153. doi:10.1513/pats.200707-114MG · İcmal.
- Joosten SA, O'Driscoll DM, Berger PJ, Hamilton GS. Supine position related obstructive sleep apnea in adults: pathogenesis and treatment. Sleep Medicine Reviews. 2014;18(1):7-17. doi:10.1016/j.smrv.2013.01.005 · İcmal.
- Pevernagie D, Aarts RM, De Meyer M. The acoustics of snoring. Sleep Medicine Reviews. 2010;14(2):131-144. doi:10.1016/j.smrv.2009.06.002 · İcmal.