Uyku / Etkileşimli
Horlama nasıl başlar: hava yolu yakından
Kaydırıcıyı sağa çek. Uyanıklıktan uykuya, sonra sırtüstü yatışa geçerken boğazın arkasında neler olduğunu adım adım gör.
Uyanıkken boğazdaki kaslar diri durur ve yolu açık tutar. Hava burundan girer, yutaktan rahatça geçer.1
Çizim: Patrick J. Lynch, CC BY 2.5; dil kökü ve yumuşak damağın konumu uyarlandı, ölçekli değildir. Herkesin hava yolu farklıdır; her horlama nefes durması anlamına gelmez.
Neden uykuda daralıyor?
Yutak, kemikle desteklenmeyen yumuşak bir borudur. Uyanıkken onu açık tutan şey kaslardır. Uykuya dalınca bu kasların gerginliği azalır; bu, sağlıklı kişilerde de olur.1 Hava yolu doğuştan dar olan biri bu kaslara daha çok muhtaçtır. Uykuda kaslar gevşeyince yol onda daha kolay daralır.1
Sırtüstü yatınca yer çekimi de işe karışır. Nefes durmaları çoğu kişide sırtüstü yatarken daha sık ve daha uzun olur.2 Horlamanın kalın, hırıltılı sesi çoğunlukla yumuşak damağın titreşiminden gelir.3
Gece nefesinin durduğu söylendiyse ya da gündüz çok uykuluysan bir hekime başvur. Ayrıntılı bilgi için hekime ne zaman gitmeli yazısına bakabilirsin.
Uzman içinkas tonusu, pozisyon, akustik
Obstrüktif uyku apnesinde farengeal hava yolu uykuda tekrar tekrar daralır ya da kapanır; solunum çabası sürerken akım belirgin azalır (hipopne) ya da durur (apne).1 Genioglossus tonusu uyku başlangıcında hem sağlıklı kişilerde hem OSA'da azalır; anatomisi dar olan kişi uyanıkken bu açığı artmış dilatör kas etkinliğiyle kapatır.1
Çizimdeki eksen uyku derinliği değil, kas tonusu ve pozisyondur. Yavaş dalga uykusunda dilatör kas etkinliği azalmaz, artar; OSA şiddeti bu evrede çoğu zaman düzelir.1 Olayların çoğu kortikal uyanışla sonlanır, ancak akım uyanış olmadan da geri gelebilir.1
OSA hastalarının yarısından fazlası sırtüstüne bağlı olarak sınıflanabilir. Önerilen düzenekler: elverişsiz hava yolu geometrisi, azalan akciğer hacmi ve dilatör kasların kapanmayı yeterince telafi edememesi.2
Horlama, farengeal yapıların titreşimidir. Damak kaynaklı horlamanın perdesi 500 Hz altında bir temel frekans ve harmoniklerinden oluşur; damak dışı horlama daha gürültü benzeridir ve enerjisi 500 Hz üstüne dağılır.3
Kaynaklar
- Eckert DJ, Malhotra A. Pathophysiology of adult obstructive sleep apnea. Proceedings of the American Thoracic Society. 2008;5(2):144-153. doi:10.1513/pats.200707-114MG · Derleme.
- Joosten SA, O'Driscoll DM, Berger PJ, Hamilton GS. Supine position related obstructive sleep apnea in adults: pathogenesis and treatment. Sleep Medicine Reviews. 2014;18(1):7-17. doi:10.1016/j.smrv.2013.01.005 · Derleme.
- Pevernagie D, Aarts RM, De Meyer M. The acoustics of snoring. Sleep Medicine Reviews. 2010;14(2):131-144. doi:10.1016/j.smrv.2009.06.002 · Derleme.