Bilim / Özet / Türkiye verisi

Türkiye'de orta ve ağır uyku apnesiyle horlama mı, gündüz uykululuğu mu daha çok ilişkili?

Çok merkezli kayıt · kesitsel ■■□□ kanıt düşük: tek zaman noktası, yalnız uyku kliniğine başvuranlar, belirtiler kişinin kendi beyanı

Kimlerle: Ulusal uyku apnesi kaydı TURKAPNE'ye Ekim 2017'den beri katılan merkezlerden 15.579 kayıt tarandı; tekrarlayan, hatalı ya da eksik kayıtlar (2.864) çıkarılınca 12.715 erişkin kaldı. Daha önce pozitif hava basıncı cihazı ya da ağız içi aparat kullanmış olanlar alınmadı. Katılımcılar apne şüphesiyle başvurmuş kişilerdi, genel nüfus değil.
Ne yaptılar: Herkese laboratuvarda gözetimli, en az yedi saatlik tam gece polisomnografi yapıldı. Belirtiler standart formdaki sorularla kişinin kendisinden alındı, gündüz uykululuğu Epworth ölçeğinin Türkçe sürümüyle ölçüldü. AHİ'si saatte 15 ve üstü olanlar ile diğerleri karşılaştırıldı, bağımsız ilişkiler aşama aşama genişletilen lojistik regresyon modelleriyle arandı.
Ne buldular: 8.393 kişide (%66,0) orta ya da ağır apne vardı. Tüm etkenlerin birlikte ele alındığı modelde erkek olmak (OR 3,04), horlama (OR 2,35; %95 GA 2,12 ile 2,62), başkasının gördüğü nefes durması (OR 1,86) ve gece nefes darlığı (OR 1,26) orta ve ağır apneyle bağımsız ilişkiliydi. Epworth puanının OR değeri 1,007 (0,999 ile 1,015) idi, yani anlamlı değildi. Yüksek uykululuk (Epworth 11 ve üstü) orta ve ağır grupta %25,8, diğer grupta %17,7 idi; orta ve ağır apnesi olanların yaklaşık dörtte üçü yüksek uykululuk bildirmemişti. Tansiyon ve şeker hastalığı gibi eşlik eden hastalıklar da tam modelde bağımsız ilişki göstermedi.
Sınırlar: Yazarların kendi belirttikleri: kesitsel tasarım neden sonuç ilişkisi kurmaya izin vermez; uyku kliniği örneklemi topluma genellenemeyebilir; belirti ve hastalık bilgileri hasta beyanı ve hekim kaydına dayandığı için yanlış sınıflama olabilir; ölçülmemiş etkenler dışlanamaz; izlem yok. Ayrıca: buradaki horlama, kişinin "horluyor musunuz" sorusuna verdiği yanıttır, ses kaydıyla ölçülmüş değildir. Fon: Türk Toraks Derneği. Çıkar çatışması: TURKAPNE çalışma grubundaki üç kişi derginin editörüdür; yazarlar bu kişilerin makalenin hakem ve karar süreçlerinin tamamen dışında tutulduğunu bildiriyor. Diğer yazarlar için çıkar çatışması bildirilmemiş.

Bu senin için ne demek?

Gündüz kendini uykulu hissetmemek, gece solunumunun sorunsuz olduğu anlamına gelmeyebilir. Bu çalışmada horlama ve başkasının gördüğü nefes durması, uykululuk puanından daha çok şey söyledi. Bu belirtilerden kaygılanıyorsan bunu bir hekimle konuşmak, değerlendirmenin doğru yolu. Bu bir tavsiye değildir.

Künye: Balcan B, Pıhtılı A, Kıyan E, ve ark. Clinical Characteristics of Moderate-to-Severe Obstructive Sleep Apnea: A Cross-sectional Analysis of 12,715 Adults from the TURKAPNE Cohort. Thoracic Research and Practice. 2026;27(3):173-181. doi:10.4274/ThoracResPract.2026.2026-1-4 · Açık erişim (CC BY-NC 4.0).
Hazırlanış: Nefesly editoryal ekibi; makalenin tam metninden. 11.10.2026.
Sayı kontrolü: Özetteki bütün sayılar makalenin tam metnine ve tablolarına karşı tek tek kontrol edildi; sayılarda düzeltme gerekmedi. 15.10.2026.
Düzeltme: 15.10.2026: Çıkar çatışması cümlesinde "üç yazar" yerine "TURKAPNE çalışma grubundaki üç kişi" yazıldı; bu kişiler makalenin adı geçen yazarları değil, veri toplayan çalışma grubunun üyeleri. Yöntem cümlesi makaledeki ifadeye ("aşamalı modeller") yaklaştırıldı.
Telif: Bu özet makalenin özetinden çevrilmemiştir; tam metin okunarak yazılmıştır.