Uyku / Etkileşimli

Bir gecenin haritası: uyku evreleri

Uyku tek parça değildir. Gece boyunca birkaç kez tekrar eden döngülerden oluşur. Aşağıdaki grafiğin üzerinde gez ve her anın ne olduğunu gör.

Örnek bir gece, 23:00 ile 07:00 arası. Gerçek bir kişiye ait değil; tipik bir yetişkin gecesine benzetilerek çizildi.

Grafiğin üzerinde gez ya da dokun. Klavyeyle sekme tuşu bölümler arasında, sol ve sağ oklar bir önceki ya da sonraki bölüme geçirir.

Evreler

Uyku çalışmalarında evreler beyin dalgaları ve göz hareketleriyle ayrılır. REM dışı uykunun üç evresi vardır: N1, N2, N3. Bunlara REM uykusu eklenir.¹

Uyanık: İki döngünün arasında kısa süre uyanabilirsin.¹
N1: Uyanıklıktan uykuya geçiş. Genellikle birkaç dakika sürer.²
N2: Artık uykudasın; uyku hafiftir. Gecenin en büyük kısmı bu evrede geçer.²
N3: Derin uyku ya da yavaş dalga uykusu. Gecenin ilk yarısında daha uzun sürer.^1,2
REM: Gözler hızlı hareket eder, beyin uyanıkken olduğu kadar etkindir. Rüyalar çoğunlukla bu evrede görülür; kaslar gevşer ve kollarla bacaklar geçici olarak hareketsiz kalır. Sabaha doğru REM bölümleri uzar.^1,2

Döngüler

Bir döngü REM dışı uykuyla başlar ve REM ile biter. Döngü 80 ile 100 dakikada bir yeniden başlar; bir gecede genellikle 4 ile 6 döngü olur.¹ İlk REM, uykuya daldıktan yaklaşık 90 dakika sonra gelir.² Bu yüzden gecenin başı derin uykuya, sonu REM uykusuna ağırlık verir.

Bu örnek gecede evrelerin süresi
Evre	Dakika	Pay

Bu oranlar yaşla değişir. Yetişkinlerde yaş ilerledikçe derin uyku ve REM payı azalır, N1 ve N2 payı artar.⁴

Uzman içinAASM terminolojisi, skorlama

AASM görsel skorlama görev gücü 2007'de Rechtschaffen ve Kales (1968) evrelerini yeniden düzenledi: N1, N2, N3 ve R. Yavaş dalga uykusunu iki evreye ayırmayı haklı kılan kanıt bulunmadığından eski 3. ve 4. evre N3 altında birleşti. Skorlama 30 saniyelik epoklarla sürüyor; alfa ritminin baskılanması uyku başlangıcının en geçerli elektrofizyolojik göstergesi kabul edildi. K kompleksleri ve yavaş dalgalar en çok frontal, iğcikler santral bölgede belirgin olduğu için üç EEG türevi, iki EOG ve bir çene EMG kanalı önerildi.³

Ohayon ve ark. 2004 meta analizinde (65 çalışma, 3.577 kişi) yetişkinlerde toplam uyku süresi, uyku verimi, yavaş dalga uykusu yüzdesi, REM yüzdesi ve REM latansı yaşla azaldı; uyku latansı, N1 ve N2 yüzdesi ve uyku sonrası uyanıklık arttı.⁴

Kaynaklar

National Heart, Lung, and Blood Institute. How Sleep Works: Sleep Phases and Stages. nhlbi.nih.gov/health/sleep/stages-of-sleep · Kurum sayfası, son güncelleme 24.03.2022. Erişim: 18.10.2026.
National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Brain Basics: Understanding Sleep. ninds.nih.gov · Kurum sayfası, son gözden geçirme 25.02.2025. Erişim: 18.10.2026.
Silber MH, Ancoli-Israel S, Bonnet MH ve ark. The visual scoring of sleep in adults. Journal of Clinical Sleep Medicine. 2007;3(2):121-131. doi:10.5664/jcsm.26814 · AASM görev gücü raporu.
Ohayon MM, Carskadon MA, Guilleminault C, Vitiello MV. Meta-analysis of quantitative sleep parameters from childhood to old age in healthy individuals: developing normative sleep values across the human lifespan. Sleep. 2004;27(7):1255-1273. doi:10.1093/sleep/27.7.1255 · Meta analiz.