İçeriğe geç
Nefes aldıkça umut ederim Ücretsiz üye ol

Uyku / Rehber

Yatış pozisyonu horlamayı etkiler mi?

Yazan: NefeslySon değişiklik: 2026-10-30

Uyurken nasıl yattığın, hava yolunun ne kadar açık kaldığını etkileyebilir. Bazı kişilerde horlama ve nefes durmaları yalnızca sırtüstü yatarken ortaya çıkar.

Sırtüstü yatınca ne olur?

Sırtüstü yattığında yer çekimi dili ve yumuşak damağı geriye doğru kaydırabilir. Bu, hava yolunun daralmasına ve tıkanma riskinin artmasına yol açabilir. Yan yatmak ise uyku sırasında üst hava yolunun kapanmasını azaltmaya yardımcı olabilir.

Pozisyona bağlı horlama

Uyku apnesi olan kişilerin yaklaşık yarısında sırtüstü yatınca nefes durmaları artar. Bu duruma pozisyona bağlı uyku apnesi denir. Daha genç, apnesi daha hafif ve kilosu daha düşük olan kişilerde bu durum daha sık görülebilir. Hangi gecelerde daha çok horladığını not etmek, doktorunla konuşurken işe yarayabilir.

Yan yatmayı kolaylaştıran yöntemler

En basit yöntem, atletinin ya da pijamanın sırtına dikilen bir cebe tenis topu koymaktır. Böylece uykuda sırtüstü döndüğünde topu hisseder ve yan dönersin. Sırtına yerleştirilen yastıklar, özel yastıklar ya da yelekler de kullanılabilir. Başını biraz yüksekte tutarak uyumak da bazı kişilerde horlamayı hafifletebilir.

Bilmen gerekenler

Pozisyon değiştirmek nefes durmalarını azaltabilir, ama uyku apnesinde cihaz tedavisi kadar etkili bulunmamıştır. Uzun süre sürdürmek de birçok kişi için zordur. Bu nedenle tek başına bir tedavi olarak değil, doktorunun önerdiği tedaviyle birlikte düşünülmelidir. Nefesinin durduğu görüldüyse ya da gündüz çok uykuluysan önce bir doktorla konuş.

Uzman içintanımlar, eşikler, kılavuzlar

Pozisyona bağlı OSA (POSA) çoğunlukla Cartwright ölçütüyle tanımlanır: AHI en az 5/saat ve sırtüstü AHI sırt dışı AHI'nin en az iki katı. HypnoLaus kohortunda (n=1719, ev PSG'si) POSA, OSA'lı katılımcıların %75'inde; sırt dışı AHI'si normale dönen "exclusive" POSA ise %36'sında görüldü. Erkeklerde daha düşük AHI ve VKİ POSA ile ilişkiliydi.1

Cochrane derlemesinde (8 RKÇ, 323 katılımcı) pozisyon tedavisi inaktif kontrole göre AHI'yi 7,38/saat (%95 GA 4,70 ile 10,06) ve Epworth puanını 1,58 düşürdü. CPAP, pozisyon tedavisine göre AHI'yi 6,4/saat (3,00 ile 9,79) daha fazla düşürdü (düşük kesinlik); öznel kullanım ise pozisyon tedavisinde gecede 2,5 saat daha uzundu (orta kesinlik).2

ERS 2021 kılavuzu, hafif ve orta POSA'da (sırt dışı AHI 15/saatin altında) titreşimli pozisyon cihazı ya da CPAP için koşullu öneri verir; kanıt kesinliği çok düşüktür.3

Sınırlar: çalışmalar kısa süreli ve küçük; uzun dönem uyum ve kardiyovasküler sonuçlar bilinmiyor.

  1. Heinzer R, Petitpierre NJ, Marti-Soler H ve ark. Prevalence and characteristics of positional sleep apnea in the HypnoLaus population-based cohort. Sleep Medicine. 2018;48:157-162. doi:10.1016/j.sleep.2018.02.011
  2. Srijithesh PR, Aghoram R, Goel A ve ark. Positional therapy for obstructive sleep apnoea. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2019;2019(5):CD010990. doi:10.1002/14651858.CD010990.pub2
  3. Randerath W, Verbraecken J, de Raaff CAL ve ark. European Respiratory Society guideline on non-CPAP therapies for obstructive sleep apnoea. European Respiratory Review. 2021;30(162):210200. doi:10.1183/16000617.0200-2021

Kaynaklar

  1. Türk Toraks Derneği. Obstrüktif Uyku Apne Sendromu Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu. Türk Toraks Dergisi, 2012;13(Ek 1).
  2. Başkent Üniversitesi Adana Hastanesi. Obstrüktif Uyku Apne Sendromu: hasta bilgilendirme metni. Tarihsiz.
  3. National Heart, Lung, and Blood Institute (NIH). Your Guide to Healthy Sleep. 2011.

Beyan: Bu yazı sponsor içermez.