Yuxu / Mif, yoxsa həqiqət?
Bir qədəh içki yuxuya kömək edirmi?
Giriş · 2 dəq oxu · ■■■□ sübut səviyyəsi orta
Çox vaxt yanlışdır. Bir qədəh içki yuxuya getməyi asanlaşdıra bilər; bu hissə doğrudur. Amma bütövlükdə yuxuya xeyir vermir. Gecənin ikinci yarısı daha çox bölünür və bədən daha az dincəlir.
Spirtli içkinin xoruldamaya və yuxuda nəfəs dayanmalarına necə təsir etdiyini geniş yayılmış inanclar səhifəmizdə və spirtli içki, gec yemək və xoruldama yazımızda izah etdik. Burada az miqdara, yəni "bir qədəh"ə baxırıq.
Nə bilirik
- Sağlam könüllülərlə aparılan tədqiqatların ümumi tapıntısı belədir: spirtli içki istənilən miqdarda yuxuya getməyi sürətləndirir və gecənin ikinci yarısında yuxunu bölür1.
- Yuxu gördüyümüz mərhələnin (REM) ilk dəfə başlaması istənilən miqdarda gecikir1.
- Minlərlə işləyən adamın real həyatda yazılmış ürək ritmi qeydlərində az miqdarda spirtli içki belə yuxunun ilk saatlarında bədənin dincəlməsini zəiflətdi2.
- Bədən spirtli içkinin yuxu gətirən təsirinə vaxt keçdikcə öyrəşir; mütəmadi içən adam eyni təsir üçün daha çoxuna ehtiyac duya bilər3.
Nə bilmirik
- Az miqdarın uzun illər ərzində yuxuya təsiri yaxşı məlum deyil; tədqiqatların çoxu bir gecəlik və ya qısamüddətlidir.
- Hər kəsin eyni dərəcədə təsirlənib təsirlənmədiyi aydın deyil. Bir tədqiqatda təsir gənclərdə daha güclü çıxdı; idmanla məşğul olmaq isə qorumadı2.
Bu mövzuda "sübut yoxdur" demək yanlış olardı: sübut var və spirtli içkinin əleyhinədir. "Bir qədəh dincəldir" hissi yuxuya gedərkən yaşanan qısa rahatlamadan gələ bilər. Gecənin qalan hissəsində baş verənləri isə adətən hiss etmirik.
Yata bilmək üçün mütəmadi içki içməyə ehtiyac duyursansa, həkimlə danış. Həkimə gedərkən · Türkiyədə yuxu mərkəzləri
Ətraflımexanizm, tədqiqatlar, məhdudiyyətlər
Ebrahim və həmkarlarının sağlam könüllülərlə aparılan tədqiqatları birləşdirən icmalına görə spirtli içki bütün dozalarda yuxu latentliyini qısaldır, gecənin birinci yarısında yuxunu konsolidə edir, ikinci yarısında isə yuxunun bölünməsini artırır. İlk REM dövrünün gecikməsi bütün dozalarda görülən ən sabit REM təsiridir; ümumi REM faizinin azalması isə orta və yüksək dozalarda aydın görünür, aşağı dozada sabit meyil yoxdur1.
Pietilä və həmkarlarının müşahidə tədqiqatında (n=4098, eyni adamın öz daxilində müqayisə) HRV əsasında hesablanan fizioloji bərpa aşağı (kiloqram başına ən çox 0,25 qram), orta və yüksək spirtli içki qəbulunda orta hesabla 9,3, 24,0 və 39,2 faiz bəndi azaldı; təsir gənclərdə daha güclü idi2. Müəlliflərin bir qismi HRV təhlili proqramı hazırlayan şirkətdə işləyirdi; tədqiqat randomizə edilməyib2.
Roehrs və Roth bildirir ki, spirtli içki asılılığı olmayan adamlarda başlanğıcda yuxunu asanlaşdırır, amma bu təsirə tolerantlıq yaranır; spirtli içki həmçinin gündüz yuxululuğunu və yuxuda tənəffüs pozğunluğunu ağırlaşdıra bilər3. Xoruldamaya və OSA-ya təsirə dair meta analiz məlumatları üçün:4,5.
Mənbələr
- Ebrahim IO, Shapiro CM, Williams AJ et al. Alcohol and Sleep I: Effects on Normal Sleep. Alcoholism: Clinical and Experimental Research. 2013;37(4). doi:10.1111/acer.12006
- Pietilä J, Helander E, Korhonen I et al. Acute Effect of Alcohol Intake on Cardiovascular Autonomic Regulation During the First Hours of Sleep in a Large Real-World Sample of Finnish Employees: Observational Study. JMIR Mental Health. 2018;5(1):e23. doi:10.2196/mental.9519
- Roehrs T, Roth T. Sleep, sleepiness, sleep disorders and alcohol use and abuse. Sleep Medicine Reviews. 2001;5(4):287-297. doi:10.1053/smrv.2001.0162
- Simou E, Britton J, Leonardi-Bee J. Alcohol and the risk of sleep apnoea: a systematic review and meta-analysis. Sleep Medicine. 2018;42:38-46. doi:10.1016/j.sleep.2017.12.005
- Burgos-Sanchez C, Jones NN, Avillion M et al. Impact of Alcohol Consumption on Snoring and Sleep Apnea: A Systematic Review and Meta-analysis. Otolaryngology-Head and Neck Surgery. 2020;163(6):1078-1086. doi:10.1177/0194599820931087
İstinad et
APA 7
Nefesly. (2026, oktyabr 29). Bir qədəh içki yuxuya kömək edirmi? Nefesly. Baxış tarixi: 30 oktyabr 2026, https://nefesly.com/az/beledci/bir-qedeh-icki-yuxuya-komek-edirmi/
BibTeX
@misc{nefesly2026birqedehickiyuxuyakomekedirmi,
author = {{Nefesly}},
title = {Bir qədəh içki yuxuya kömək edirmi?},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://nefesly.com/az/beledci/bir-qedeh-icki-yuxuya-komek-edirmi/}},
note = {Son yenilənmə 2026-10-29; baxış 2026-10-30}
}Aydın idimi? Bəli · Qismən · Xeyr
Səhv bildir Bu keçidlər e-poçt tətbiqini açır; sayğac və izləmə yoxdur.
Düzəliş qeydləri
- 2026-10-29: Azərbaycanca versiya dərc olundu.
Bəyan: Bu yazının sponsoru yoxdur.